Ba phong cách nội thất Bauhaus, Brazilian Modernism và Haussmann

1. Bauhaus

Từ trường nghệ thuật đến tư tưởng thiết kế hiện đại

Năm 1919, kiến trúc sư Walter Gropius thành lập trường Bauhaus năm tại Weimar, Đức. Trường chuyển đến Dessau năm 1925, Berlin năm 1932 và chính thức đóng cửa năm 1933 dưới sức ép của chính quyền Đức Quốc xã. Dù thời gian hoạt động ngắn, Bauhaus đã để lại ảnh hưởng lớn đến kiến trúc, thiết kế và nội thất hiện đại. Bauhaus hướng đến dung hòa giữa các yếu tố nghệ thuật, thủ công và sản xuất công nghiệp, thay vì xem trang trí là yếu tố bắt buộc, các nhà thiết kế chú trọng công năng, kết cấu, vật liệu và khả năng sản xuất. Hình thức của sản phẩm được hình thành từ cách nó hoạt động và được chế tạo.

Một ví dụ tiêu biểu là ghế Wassily của Marcel Breuer. Khung thép ống kết hợp với các dải da tạo nên cấu trúc nhẹ, sắc nét, khác biệt với những chiếc ghế bọc nệm có khung gỗ truyền thống. Thiết kế này cho thấy vật liệu công nghiệp có thể trở thành yếu tố thẩm mỹ ngoài vai trò chịu lực.

Cách để nhận biết Bauhaus

• Kết cấu được thể hiện rõ: Khung kim loại, chân ghế, mối nối và các bộ phận cấu thành thường không bị che giấu bằng lớp trang trí cầu kỳ. Hình khối cơ bản như đường thẳng, hình tròn và hình chữ nhật được sử dụng có chủ đích.

• Màu sắc và hình học dứt khoát: Trắng, đen và xám có thể kết hợp với đỏ, vàng hoặc xanh lam. Các mảng màu và hình khối tạo điểm nhấn rõ ràng, không phụ thuộc vào họa tiết trang trí phức tạp.

• Nội thất ưu tiên công năng: Bàn, ghế và kệ thường có hình thức gọn gàng, cấu tạo không phức tạp. Vật liệu được lựa chọn theo đặc tính sử dụng và phương pháp chế tạo.

2. Brazilian Modernism

Chủ nghĩa hiện đại mang bản sắc Brazil

Brazilian Modernism phát triển mạnh từ những năm 1940–1960, khi các kiến trúc sư Brazil tiếp nhận chủ nghĩa hiện đại nhưng khai phá ra ngôn ngữ thiết kế phù hợp với đất nước mình. Điều làm nên khác biệt là họ khai thác điều kiện khí hậu, cảnh quan và nguồn vật liệu địa phương để định hình kiến trúc và nội thất.

Có thể thấy rõ điều này qua công trình tại Casa de Vidro ở São Paulo của kiến trúc sư Lina Bo Bardi. Bà đã sử dụng khối nhà kính nâng trên các cột mảnh và đặt công trình chính giữa thảm thực vật. Còn Oscar Niemeyer nổi tiếng với những công trình bê tông có đường cong tự do, khác biệt với hình khối vương vức thường thấy trong kiến trúc hiện đại thời kỳ đầu.

Trong thiết kế nội thất, dấu ấn Brazilian Modernism thể hiện qua cách sử dụng vật liệu gỗ, da và kết cấu thủ công. Nhà thiết kế Sergio Rodrigues là một ví dụ điển hình với tác phẩm chiếc ghế Mole. Chiếc ghế này có khung gỗ chắc khỏe, dây đỡ và những chiếc đệm da lớn đầy ấn tượng. Sản phẩm vừa thể hiện rõ nét đặc tính vật liệu, vừa phản ánh cách tiếp cận phóng khoáng trong thiết kế nội thất Brazil.

Ba dấu hiệu nhận diện Brazilian Modernism

• Kiến trúc mở: Cửa kính rộng, hiên sâu, mái đua và những khoảng chuyển tiếp giữa trong nhà với ngoài trời giúp điều tiết ánh sáng, che nắng và tạo tầm nhìn hướng ra vườn

• Gỗ, da và dấu ấn thủ công: Các mối nối và cấu trúc gỗ được xử lý như một phần của thiết kế, thay vì chỉ là bộ khung chịu lực.

• Vật liệu tự nhiên và bảng màu ấm: Gỗ sẫm, da nâu, đá, màu đất nung và sắc xanh của thực vật có thể xuất hiện trong cùng một tổng thể.

Ứng dụng Brazilian Modernism tại Việt Nam

Đây là hướng tham khảo phù hợp với biệt thự có sân vườn, nhà phố có khoảng xanh hoặc căn hộ có ban công rộng. Điều kiện khí hậu tại TP. Hồ Chí Minh tạo cơ hội khai thác cây nhiệt đới, gỗ và những khoảng mở, nhưng thiết kế vẫn cần tính đến ánh nắng trực tiếp, độ ẩm, thông gió và bảo dưỡng vật liệu.

Nếu không có điều kiện cải tạo kiến trúc, gia chủ vẫn có thể vận dụng tinh thần Brazil qua một chiếc ghế gỗ có hình khối rõ ràng, sofa da nâu, bàn phụ bằng đá hoặc cách bố trí đồ đạc hướng ra cảnh quan.

3. Haussmann

Nhắc đến Haussmann, ấn tượng đầu tiên trong mắt người ta là những tòa nhà đá sáng màu, ban công sắt uốn và các căn hộ Paris có trần cao, tường trang trí phào chỉ. Song, sự thật là Haussmann bắt nguồn từ một dấu ấn kiến trúc đô thị, không phải tên gọi của một phong cách nội thất độc lập.

Haussmann bắt nguồn từ đâu?

Vào giữa thế kỷ XIX, Hoàng đế Napoléon III giao Georges-Eugène Haussmann tổ chức lại Paris. Những đại lộ rộng, các dãy nhà có diện mạo tương đối thống nhất và hệ thống hạ tầng mới đã làm thay đổi cấu trúc thành phố. Từ đó, kiểu nhà Haussmann trở thành hình ảnh quen thuộc của Paris.

Các tòa nhà thường có mặt tiền bằng đá sáng màu, cửa sổ cao và ban công sắt rèn. Bên trong, căn hộ được xây dựng với trần cao, cửa lớn và những chi tiết hoàn thiện mang tính trang trí. Chính các yếu tố này tạo nên diện mạo đặc trưng, khác với những căn hộ hiện đại có mặt bằng mở và bề mặt tối giản.

Những chi tiết giúp nhận diện Haussmann

• Phào chỉ: phào chỉ trên tường và , cửa ốp panel, lò sưởi bằng đá.

• Sàn gỗ xương cá: chi tiết gần như luôn có mặt trong các căn hộ kiểu này.

• Tông trắng và kem: tường sáng để hắt ánh sáng từ những ô cửa cao, rèm vải trắng buông dài.

Phong cách nội thất Haussmann ngày nay được bài trí ra sao?

Điểm thú vị của những căn hộ Haussmann hiện nay nằm ở sự kết hợp giữa kiến trúc cổ điển và nội thất hiện đại. Phào chỉ, sàn gỗ và lò sưởi nguyên bản có thể đi cùng sofa bọc vải trơn, bàn trà mặt đá, ghế đơn có hình khối rõ ràng và hệ đèn tối giản. Đồ nội thất không nhất thiết phải mang phong cách cổ; sự tương phản giữa các món đồ mới và chi tiết kiến trúc cũ mới là yếu tố tạo nên diện mạo Paris hiện đại.

Khi lựa chọn đồ đạc, cần chú ý đến tỷ lệ và khoảng trống. Một chiếc sofa có chiều dài phù hợp sẽ giúp căn phòng cân đối với các mảng tường lớn; bàn trà bằng đá hoặc gỗ có thể bổ sung chất liệu mà không cạnh tranh với phào chỉ. Bảng màu thường xoay quanh trắng kem, be, nâu gỗ và các sắc độ tự nhiên, nhưng không có một bảng màu bắt buộc cho phong cách này.

Chọn phong cách phù hợp với ngôi nhà của bạn

Điểm khác biệt giữa ba phong cách không nằm ở việc sử dụng từng món đồ, mà ở cách kết hợp, hình thành nên tổng thể không gian.

• Bauhaus nếu bạn ưu tiên công năng, thích hình khối rõ ràng và muốn đồ nội thất có cấu trúc dễ nhận biết.

• Brazilian Modernism nếu bạn yêu vật liệu tự nhiên, đồ gỗ có dấu ấn thủ công và cách bố trí gắn kết với cây xanh.

• Haussmann nếu bạn thích sàn gỗ cổ điển, trần cao và cách kết hợp kiến trúc lịch sử với nội thất hiện đại.