Vải bọc sofa: đọc chỉ số Martindale và chọn theo phong cách

Khách hay hỏi một câu rất ngắn khi đứng trước bảng mẫu vải: loại nào bền nhất? Câu trả lời thật thà là không có loại nào bền nhất cho mọi nhà, nhưng có một con số giúp bạn loại bớt lựa chọn rất nhanh, đó là chỉ số Martindale ghi trên nhãn mỗi mẫu vải.

1. Chỉ số Martindale là gì?

Martindale là phép thử độ bền mài mòn của vải, trong đó một mẫu vải được cọ xát liên tục theo quỹ đạo hình số tám cho tới khi có hai sợi bị đứt hoặc bề mặt hỏng rõ. Số vòng cọ tới lúc đó chính là con số bạn thấy trên nhãn, nên vải 25.000 vòng nghĩa là nó chịu được 25.000 lượt cọ trong điều kiện phòng thí nghiệm trước khi bắt đầu hỏng.

Điều cần nói là con số này không quy đổi ra năm sử dụng. Nó chỉ so sánh được vải này với vải kia trong cùng một phép thử, vì thế đừng nghe ai nói vải 40.000 vòng sẽ dùng được gấp đôi vải 20.000 vòng. Martindale cũng không đo độ bền màu, không đo khả năng chống bám bẩn, và không nói gì về chuyện vải có bị xù lông sau sáu tháng hay không.

Ở Amy Living, chúng tôi dùng mốc quen thuộc của ngành bọc: từ 15.000 đến 25.000 vòng là đủ cho một gia đình dùng bình thường, còn trên 25.000 vòng thì dành cho chỗ nhiều người ngồi và tần suất ngồi một vị trí cao. Nếu bộ sofa đặt ở phòng khách chính, nhà có trẻ nhỏ hoặc thú cưng, hay bạn định làm ghế cho showroom và nhà hàng, hãy bắt đầu tìm từ mốc 25.000 trở lên.

2. Bao nhiêu vòng là đủ cho nhà bạn?

Cách đơn giản nhất để tự trả lời là đếm số giờ bộ ghế thực sự có người ngồi trong một tuần. Một phòng khách tiếp khách vài lần mỗi tháng rất khác một phòng sinh hoạt chung nơi cả nhà xem phim mỗi tối, dù hai bộ ghế trông giống hệt nhau trong bản vẽ.

• Ghế ít dùng như armchair trong phòng ngủ hay ghế đọc sách cạnh cửa sổ: 15.000 vòng là đủ, và ở mức này bạn mở được cánh cửa sang các loại vải mềm đẹp mà vải bền cao không có.

• Sofa phòng khách gia đình: từ 20.000 đến 25.000 vòng, đây là vùng an toàn cho phần lớn căn hộ và biệt thự.

• Ghế ăn, ghế quầy bar, sofa nhà có trẻ nhỏ: từ 25.000 vòng trở lên, vì phần tiếp xúc tập trung vào một diện tích nhỏ nên mòn nhanh hơn hẳn.

• Không gian công cộng như sảnh, showroom, quán cà phê: trên 40.000 vòng, và nên chọn vải performance thay vì vải tự nhiên.

Một lưu ý mà ít nơi nói: phần mòn trước tiên trên sofa gần như luôn là mép tay vịn và cạnh trước của gối ngồi, chứ không phải mặt phẳng bạn ngồi lên. Nếu bạn có thói quen vắt chân qua tay vịn hoặc nuôi mèo, hãy tính chỉ số theo chỗ mòn nhất chứ đừng tính theo trung bình.

3. Sáu loại vải bọc thường dùng và tính cách của từng loại

Lanh - Linen

Lanh cho bề mặt mát, hơi thô, với sắc màu trầm tự nhiên rất hợp những căn nhà theo hướng tối giản hoặc nhiệt đới. Đổi lại, lanh nhăn và nhăn là đặc tính của sợi chứ không phải lỗi may, nên nếu bạn muốn mặt ghế luôn phẳng căng như ngày đầu thì lanh không phải lựa chọn phù hợp.

Phù hợp cho: người thích vẻ mộc, chấp nhận nếp nhăn như một phần của chất liệu.

Cotton

Cotton dễ chịu, dễ nhuộm nên bảng màu rộng, và giá thường dễ tiếp cận hơn các loại còn lại. Nhược điểm là cotton nguyên chất bám bẩn và phai màu dưới nắng nhanh hơn, vì thế vải bọc cotton tốt thường được pha thêm sợi tổng hợp để tăng độ bền mài mòn.

Phù hợp cho: phòng ngủ, ghế phụ, những món có vỏ bọc tháo giặt được.

Nhung

Nhung có lớp lông ngắn dựng đứng, nên nó bắt sáng theo hướng và cùng một tấm vải sẽ đậm nhạt khác nhau tuỳ bạn đứng ở đâu. Đây chính là lý do nhiều khách gọi điện báo ghế bị loang màu sau khi lau, trong khi thực tế chỉ là lông vải bị vuốt ngược chiều và sẽ trở lại khi chải xuôi bằng bàn chải rất mềm.

Phù hợp cho: phòng khách có chiều sâu màu, các phong cách cổ điển và tân cổ điển.

Chenille

Chenille được dệt từ sợi có lông tơ bám quanh lõi, tạo cảm giác ấm và dày tay hơn nhung nhưng ít bóng hơn. Vì bề mặt nhiều xơ nhỏ, chenille hợp nhà có người lớn tuổi hay ngồi lâu, còn nhà nuôi mèo thì nên cân nhắc vì móng mèo dễ kéo sợi lên thành vòng.

Bouclé

Bouclé là vải dệt từ sợi xoắn thành vòng nhỏ liên tục, nhìn giống mặt len cừu, và nó đang xuất hiện nhiều trong các bộ armchair dáng tròn. Bouclé giấu bụi rất giỏi nhờ bề mặt không đều, nhưng một sợi bị móc rách sẽ kéo theo cả hàng vòng bên cạnh, nên đây là loại cần tránh xa móng vuốt và khoá kéo túi xách.

Phù hợp cho: ghế đơn, pouf, những món ít người ngồi nhưng nhìn nhiều. Bạn có thể xem cách chất liệu này lên dáng ở danh mục armchair.

Vải performance

Vải performance là nhóm vải dệt từ sợi tổng hợp được xử lý chống thấm và chống bám bẩn ngay từ khâu kéo sợi, nên nước và cà phê đọng thành giọt trên bề mặt vài phút trước khi ngấm. Chỉ số Martindale của nhóm này thường vượt 40.000 vòng và độ bền màu dưới nắng cũng cao hơn vải tự nhiên, nên đây là lựa chọn cho nhà có trẻ nhỏ hoặc phòng nhiều ánh sáng. Cảm giác chạm của vải performance đời mới đã rất gần vải tự nhiên, dù người quen sờ lanh vẫn nhận ra sự khác biệt.

4. Chọn vải theo phong cách nhà bạn

Nhà theo hướng hiện đại tối giản hợp mặt vải trơn, không hoa văn, màu khối lớn, và ở nhóm này da nappa hoặc vải dệt phẳng đều cho kết quả tốt vì cả hai đều để đường nét của dáng ghế nói thay. Ngược lại, những căn theo hướng nhẹ nhàng với bảng màu trung tính lại cần bề mặt có kết cấu để không bị phẳng lặng, nên bouclé, chenille, hoặc da hạt và da nhám sẽ hợp hơn vải trơn.

Nếu bạn đang phân vân giữa vải và da, sự khác biệt lớn nhất trong thực tế không nằm ở độ bền mà ở cách hai vật liệu già đi. Da thật sậm màu dần và mềm ra theo năm tháng, trong khi vải giữ nguyên vẻ ngoài cho tới khi bắt đầu xù và bạc, nên lựa chọn phụ thuộc vào việc bạn muốn món đồ thay đổi hay đứng yên. Bảy điều cần cân nhắc khi chọn da bọc sofa nói kỹ hơn về nhánh này, còn da vi sợi là phương án trung gian đáng xem nếu bạn thích vẻ da nhưng cần độ bền cao.

Một điều nữa thường bị bỏ qua: vải đẹp đặt lên bộ đệm kém thì ba tháng sau vẫn nhăn nhúm ở chỗ ngồi. Lớp bọc chỉ giữ được dáng khi mút bên trong có tỷ trọng đúng và khung gỗ bên dưới đã sấy ổn định.

5. Giữ vải bền: những việc nên làm và những việc tuyệt đối tránh

Phần lớn ghế vải hỏng sớm không phải vì vải yếu, mà vì cách xử lý trong mười phút đầu sau khi có người làm đổ nước lên vải.

Việc nên làm đều đặn thì rất ít. Hút bụi hằng tuần bằng đầu hút chuyên dụng cho vải bọc, hoặc chải nhẹ bằng bàn chải rất mềm nếu vải có lông, là đủ để bụi không kịp mài vào sợi. Bạn nên đảo vị trí và xoay gối ngồi, gối tựa thường xuyên để cả bộ mòn đều thay vì lún một chỗ. Mỗi năm ít nhất một lần, hãy cho bộ ghế đi vệ sinh chuyên nghiệp.

Với vết nước đổ, hãy thấm ngay bằng khăn trắng sạch ẩm nước ấm, luôn đi từ rìa vết vào tâm để vết không loang rộng, và thấm chứ không chà. Nếu cần dung dịch tẩy chuyên dụng thì thấm dung dịch vào khăn rồi mới lau, không đổ trực tiếp lên vải, và bất kỳ dung dịch nào cũng phải thử ở một vị trí khuất trước. Vết cứng đầu nên gọi đơn vị giặt khô chuyên nghiệp tới xử lý thay vì tự xử lý mạnh tay.

Có ba điều tuyệt đối tránh. Không giặt máy khi nhãn vải không cho phép, và không dùng nước nóng, vì nước nóng làm vết bẩn chết hẳn vào sợi và sau đó không còn cách nào lấy ra. Không dùng khăn hay bọt biển có màu, bởi phẩm màu của chúng ăn sang vải bọc. Và không dùng cồn, aceton, amoniac, clo, dung môi hay chất tẩy mạnh, vì những thứ này phá hỏng vĩnh viễn hầu hết bề mặt hoàn thiện.

Cuối cùng, nhãn vải trên chính sản phẩm của bạn luôn ưu tiên hơn mọi hướng dẫn chung, kể cả bài này. Nếu nhãn ghi chỉ được vệ sinh khô, hãy làm theo nhãn.

Câu hỏi thường gặp

Martindale càng cao thì vải càng đẹp phải không?

Không, hai chuyện này gần như độc lập với nhau. Vải có chỉ số rất cao thường dệt chặt bằng sợi tổng hợp nên cứng tay hơn, trong khi những mẫu mềm mại nhất trong bảng mẫu lại hay nằm ở vùng 15.000–20.000 vòng. Chọn mức bền vừa đủ cho tần suất ngồi thật của bạn, rồi trong nhóm đó hãy chọn tấm bạn thích chạm nhất.

Vì sao chỗ tôi vừa lau trên ghế nhung lại đậm màu hơn xung quanh?

Đó là lông vải bị vuốt ngược chiều chứ không phải vết ố. Nhung phản chiếu ánh sáng theo hướng lông nằm, nên chỉ cần chải xuôi lại bằng bàn chải rất mềm khi vải đã khô là màu trở về đồng đều. Đây là đặc tính của nhung, không phải lỗi sản xuất.

Bouclé có dễ bị móc sợi không?

Có, và đây là điểm yếu thật của loại vải này. Cấu trúc vòng sợi nổi lên khiến móng mèo, khoá kéo túi xách hay khuy áo jean dễ kéo một vòng sợi bật ra, và vòng đó kéo theo vòng bên cạnh. Nếu lỡ bị, đừng cắt và cũng đừng kéo mạnh, hãy dùng kim khâu đẩy sợi ngược trở lại mặt trong.

Tôi có thể mang vải riêng đến để bọc không?

Được, và khách của chúng tôi vẫn thường làm vậy khi đã chọn được mẫu vải từ nhà thiết kế của họ. Điều cần kiểm tra trước là khổ vải, hướng vân hoặc hoa văn, và chỉ số Martindale ghi trên nhãn, vì ba thông tin này quyết định lượng vải cần đặt cũng như cách chúng tôi cắt để hoa văn khớp nhau qua các đường may.