Da nubuck là gì: cảm giác chạm và cách vệ sinh đúng

Rất nhiều khách hàng nhầm lẫn da nubuck (da mài) với da một, thực sự khác biệt giữa hai loại da này là rất lớn.

Da nubuck là gì và khác da lộn ở chỗ nào

Nubuck là da bò được mài nhẹ ở trên bề mặt — tức mặt ngoài của tấm da, nơi có lớp sợi dày đặc và bền nhất. Việc mài phá vỡ lớp bóng tự nhiên, dựng những sợi collagen cực ngắn lên thành một lớp nhung mịn mà ngành gọi là nap.

Da lộn (suede) nhìn qua rất giống nhưng bản chất khác hẳn, vì nó được mài từ mặt trong của tấm da, phần thịt da mềm và xốp hơn. Sợi lông của da lộn dài hơn, thô hơn, và vì lấy từ lớp cấu trúc yếu hơn nên độ bền kéo cũng thấp hơn nubuck rõ rệt. Đây là lý do nubuck đắt hơn và được dùng cho những vị trí chịu tiếp xúc nhiều như mặt ngồi hay tay vịn, còn da lộn thường chỉ nên dùng cho lưng tựa, hông ghế,..

Nubuck cũng khác nappa ở chỗ nappa giữ nguyên bề mặt cật và được xử lý mềm, nhẵn, có độ bóng nhẹ. Nếu bạn muốn nắm hệ thống tên gọi đầy đủ — full grain, top grain, split, aniline — thì bài các thuật ngữ về da bò trong nội thất đã liệt kê chi tiết.

Độ dày và vì sao nó quyết định dáng ghế

Độ dày ảnh hưởng trực tiếp tới dáng sản phẩm. Da mỏng khoảng 1,0 -1,2mm ôm sát khối mút, đường bo mềm, hợp với những chiếc armchair có nhiều đường cong hoặc phần lưng tựa vuốt tròn. Da dày 1,3–1,8 mm đứng dáng hơn, giữ được cạnh sắc của một chiếc sofa vuông vức, đổi lại nó không chịu được những đường bo bán kính nhỏ vì da sẽ gợn ở góc.

Riêng với nubuck còn một điểm nữa: bề mặt nhung làm lộ mọi nếp nhăn của lớp mút bên dưới rõ hơn da nhẵn, do ánh sáng phản xạ khuếch tán chứ không bóng đều. Ghế bọc nubuck vì thế đòi hỏi phần mút và lớp lót phải chuẩn hơn — chúng tôi thường dùng mút tỷ trọng cao hơn cho các sản phẩm nubuck, và bạn có thể đọc thêm về cách chọn da bọc sofa để hiểu mối quan hệ giữa da và cốt ghế.

Cảm giác chạm thay đổi theo thời gian

Nubuck mới có bề mặt ráp mịn, hơi bám tay, giống mặt ngoài của một quả đào. Sau vài tháng sử dụng, những vùng tiếp xúc nhiều nhất — mép tay vịn, giữa mặt ngồi — sẽ mượt dần và sẫm màu hơn phần còn lại, vì sợi nap nằm xuống và dầu tự nhiên từ da tay thấm vào.

Hiện tượng này không thể đảo ngược được. Bạn có thể chải để dựng lại sợi và làm màu đều hơn, nhưng vùng dùng nhiều vẫn sẽ khác vùng dùng ít. Nếu bạn thuộc nhóm muốn mọi bề mặt trong nhà giữ nguyên như ngày đầu, nubuck không phải lựa chọn phù hợp — hãy chọn nappa hoặc một loại da có lớp phủ pigment. Còn nếu bạn thích vật liệu ghi lại dấu vết sử dụng, đây chính là điểm hấp dẫn của nó, tương tự cách một chiếc ghế da sáp oil-wax đổi màu ở nơi ngón tay hay tì vào.

Nubuck hút ẩm rất mạnh — điều cần biết trước khi lựa chọn

Vì mặt da đã bị phá lớp bóng, nubuck không còn hàng rào tự nhiên chống chất lỏng. Một giọt nước rơi xuống sẽ thấm gần như tức thì và để lại quầng sẫm; nước lã thường bay hơi và quầng mờ dần, nhưng cà phê, nước ngọt hay rượu vang thì mang theo màu và đường sẽ ở lại trong da.

Mọi vết đổ đều dễ xử lý trong vài phút đầu và khó hoặc không thể xử lý sau vài giờ, và với nubuck khoảng thời gian vàng đó còn ngắn hơn các loại da khác. Nguyên tắc xử lý là thấm ngay bằng khăn trắng sạch và khô, thao tác từ rìa vết bẩn vào tâm để vết không loang rộng thành một quầng lớn hơn vết ban đầu.

Tuyệt đối không dùng xà phòng hay nước rửa chén, vì sẽ không lấy được bụi bám sâu trong sợi mà còn có tính ăn mòn, làm bề mặt xỉn màu vĩnh viễn. Cồn, aceton, amoniac, clo, dung môi và các loại chất tẩy mạnh cũng nằm trong nhóm cấm tuyệt đối cho mọi bề mặt hoàn thiện, không riêng nubuck.

Đặt ghế nubuck ở đâu trong nhà

Nắng trực tiếp và tia UV làm bạc màu nubuck nhanh hơn da nhẵn, vì không có lớp phủ bảo vệ nào ở trên. Đừng kê sát ban công hoặc bệ cửa sổ; nếu vị trí bắt buộc phải như vậy thì cần rèm chắn sáng, và nên xoay đổi hướng ghế vài tháng một lần để màu bạc đều thay vì lệch hẳn một bên.

Không nên để điều hoà thổi thẳng vào sản phẩm da. Luồng khí lạnh liên tục rút ẩm khỏi lớp da và tạo sốc nhiệt nóng lạnh, dẫn tới nứt bề mặt sau vài năm. Nguyên tắc này áp dụng cho cả những chi tiết bọc da cứng trên khung gỗ, nơi da căng sẵn nên càng nhạy với thay đổi độ ẩm.

Về vị trí sử dụng, nubuck hợp nhất với những món ít tiếp xúc thức ăn đồ uống: đầu giường, ghế phòng ngủ, bench cuối giường, ghế đọc sách trong thư phòng. Bài lựa chọn da bò trong nội thất theo nhu cầu và cá tính nói kỹ hơn về việc ghép loại da với thói quen sinh hoạt.

Câu hỏi thường gặp

Sao mẫu da này chạm vào lại đổi màu, có phải lỗi không?

Không, đó là đặc tính của nubuck. Sợi nap trên bề mặt nằm nghiêng theo chiều bạn vuốt, nên góc phản xạ ánh sáng thay đổi và mắt nhìn thấy hai sắc độ khác nhau. Chải nhẹ theo một chiều là màu trở lại đồng đều.

Nubuck và da lộn khác nhau thế nào?

Nubuck mài từ mặt cật — lớp ngoài bền nhất của tấm da — nên sợi ngắn, mịn và chịu mài mòn tốt hơn. Da lộn mài từ mặt trong, lớp thịt da xốp hơn, nên sợi dài và thô hơn, độ bền thấp hơn. Giá nubuck vì thế cao hơn da lộn ở cùng cấp chất lượng.

Đổ nước lên ghế nubuck thì có hỏng không?

Nước lã thường không hỏng nếu bạn thấm ngay bằng khăn trắng khô và để khô tự nhiên, quầng sẫm sẽ mờ dần trong vài giờ. Nguy hiểm là các chất lỏng có màu và có đường như cà phê hay rượu vang, vì nubuck hút rất nhanh và vết sẽ ăn sâu vào sợi. Đừng chà, chỉ thấm, và làm từ rìa vào tâm.

Có thể dùng kem dưỡng da sofa thông thường cho nubuck không?

Không được. Kem dưỡng và dung dịch làm sạch cho da thường chứa dầu và chất tạo màng, khi thấm vào lớp nhung sẽ làm sợi bết thành từng mảng bóng không phục hồi được. Nubuck cần loại khăn tẩy và dung dịch bảo vệ riêng cho da mài.

Loại nào dễ chăm hơn giữa nubuck, nappa và microfiber?

Microfiber dễ nhất, sau đó tới nappa, và nubuck khó nhất. Đổi lại nubuck cho cảm giác chạm mềm như nhung mà hai loại kia không có, và nó lên màu rất đẹp dưới ánh sáng vàng. Nếu nhà có trẻ nhỏ hoặc thú cưng, hãy cân nhắc kỹ trước khi chọn nubuck cho món dùng hằng ngày.

Ghế nubuck dùng lâu bị mòn bóng ở tay vịn thì xử lý được không?

Xử lý được một phần nếu chưa quá nặng: chải bằng bàn chải lông tự nhiên để dựng lại sợi, kết hợp dung dịch bảo vệ chuyên dụng cho da mài. Nếu lớp nap đã bị mài phẳng hẳn — thường do chà mạnh khi vệ sinh chứ không phải do ngồi — thì không phục hồi được, chỉ còn cách thay tấm da ở vị trí đó.